|
powrót do strony "Zamki Templariuszy"
plan zamku
 Baghras
znajdowawał się w północnej części księstwa Antiochii, niedaleko granicy
z Królestwem Armenii. Mimo, iż królowie Armenii byli chrześcijanami i
nierzadko sojusznikami łacinników, okolice zamku miały olbrzymie znaczenie
strategiczne i były przedmiotem licznych sporów. Bagras zajmował bardzo
ważną pozycję, gdyż bronił od południa Beylan. Usytuowany był przy drodze
wiodącej z Antiochii do Cylicji, dlatego też książęta Armenii tak bardzo
chcieli go posiadać.
Imad ad- Din w “Historii zdobycia Syrii i Palestyny przez Saladyna”opisuje
go następująco:
“Bagras jest zamkiem, który podczas klęśk odpowiada na wezwanie
sąsiedniego miasta Antiochii. Ujrzeliśmy go , jak wznosił się na niewzruszonym
szczycie, na wzgórzu nie do zdobycia, stopami sięgał nieba; przwyższał
Bliźnięta; zagłębiając się w wąwozy, wspinał się na szczyty, swoje mury
rozciągał w chmurach, skąpany we mgle, nieodłaczny od obłoków, zawieszony
na słońcu i na księzycu.... Nikt nie śmiałby się wspiąć ku niemu. Był
to zamek templariuszy, kryjówka hien, las zamieszkany przez dzikie zwiarzęta,
schronienie włóczęgów, siedlisko przybłeędów, kryjówka, z której pochodziły
wszystkie zadane przez nich klęski, miejsce skąd wywodziły się nieszczęścia,
kołaczan ich strzał ...”.
Opis ten, choć pełen przesady ukazuję podziw, jaki ten zamek budził
u współczesnych. Podkreślał ponadto jego rolę. Baghras był bazą wypadową,
strzegł przełęczy Beylan oraz Antiochii od północnego wschodu, a jego
liczny garnizon mógł spieszyć stolicy księstwa z pomocą. Opis ten podany
przez fanatycznego muzułmanina ukazuje ponadto nienawiść świata islamu
do templariuszy, unaocznia jakim groźnym i nieprzejednanym przeciwnikiem
byli dla nich templariusze. Należy ponadto podkreślić, że w poźniejszym
okresie został on znacznie przebudowany, a jego wartość obronna wzrosła.
Mimo, że był on drugorzedną twierdzą, Saladyn znalazł w nim dwanaście
tysięcy worków mąki, składowanych w nim, a pochodzących z pobliskich włości.
Strategiczne znaczenie tego miejsca podkreśla jego historia. Baghras
najpierw zajmowali Rzymianie, później Bizantyjczycy - Nikifor Fokas zajął
je w 968 roku.
Pierwsza wzmianka o Baghras z czasów krucjat pochodzi z 1142 roku. Rajmund
z Antiochii poprosił cesarza Jana Komnena o pomoc przeciwko muzułmanom.
On zaś przybył ze swoją armią i rozbił obóz pod Baghras i zażądał od Rajmunda
jako warunku udzielenia mu pomocy oddania Antiochii i jej cytadeli. (25
IX 112 roku.) Negocjacje przeciągały się i cesarz zmarł na początku 1143
roku.
Wydaje się, że już przed 1145 templariusze mieli tu swój garnizon, gdyż
w tym roku oddział Masuda, sułtana Ikonium walczył w Cylicji z Ormianami
i wkroczył na terytorium księstwa Antiochii. Zaskoczony w wąwozie Portelle
przez księcia armeńskiego Stefana i kontyngent templariuszy bez wątpienia
z Baghras, został zmasakrowany.
W latach 1168 –1170 Baghras zabrane zostało przez awanturnika
na żołdzie Nur el Dina, księcia armeńskiego Mlecha. Po jego śmierci w
1175 templariusze odzyskali zamek. Pod koniec swojej kampanii w Syrii
w 1188 zdobył go Saladyn, który w obliczu zbliżania się sił krucjaty cesarza
Fryderyka Barbarossy zniszczył go.
Kiedy muzułmanie wycofali się z niego, rycerz frankijski Fulko z Bouillon
zdobył ten zamek na rzecz swojego kuzyna, księcia armeńskiego Leona II.
Leon II zainstalował się tam około 1191 roku i naprawił fortyfikacje.
Mimo nieustających protestów templariuszy i licznych interwencji papieża
Leon II (król Małej Armenii od 1198 roku) oddał ten zamek templariuszom
dopiero w 1216 roku. Templariusze utrzymali zamek do 1268 roku, kiedy
to czując się niezdolnymi do jego obrony, uciekli przed Bajbarsem, uprzednio
spaliwszy zamek. Kiedy Bajbars dowiedział się o tym, zajął go. W październiku
1280 roku zamek zajęła armia mongolska chana perskiego.
Z punktu widzenia architektury, te znacznie uszkodzone ruiny nie są
zbyt interesujące. Budowane są z małych, kolistych kamieni klinowanych
mniejszymi. Forteca została zbudowana na wzgórzu skalnym o owalnym kształcie.
Od zachodu było strome zbocze. Pozostałe strony są mniej bronione przez
naturę, zwłaszcza na wschodzie, gdzie zbudowano dwa pierścienie wałów.
W pierwszym znajduje się mocna wieża, zaokrąglona od strony atakujących.
Może być ona dziełem templariuszy. Wejście do zamku zaś znajdowało się
od strony południowo – wschodniej. Na środku dziedzińca znajdują
się resztki kaplicy, z pewnościa zbudowanej przez templariuszy. W skale
wykuto sale podtrzymywane przez filary.
Znajdowały się tam liczne mieszkania, gdyż forteca mogła pomieścić liczny
garnizon. W wodę zaopatrywał ją częściowo zachowany akwedukt. Ponadto
u podnóża murów znajduje się słynne źródełko zwane fontanną Gastina.
Wilbrand z Olenburga przejeżdżał przez Baghras w 1216 roku. Sławił jego
potęgę, trzy mury z wieżami. Wydaje się, że większa część budowli jest
dziełem Leona II. Templariusze zajęli się tylko jego zagospodarowaniem.
tekst: Bartłomiej Radecki
|
