"Miejscowość Tomar w Portugalii w przeszłości stanowiła kwaterę główną Templariuszy, a później Rycerzy Chrystusa. Zamek, znany jako Convento de Cristo istnieje do dzisiaj. Niedaleko twierdzy położony jest kościół pod wezwaniem św. Marii z Olivall (Santa Maria do Olival), który zbudowany został w epoce wielkich odkryć geograficznych Portugalii jako matka wszystkich innych kościołów Afryki, Azjii i Ameryki. Jego konstrukcja pozostaje w swej oryginalnej gotyckiej postaci naznaczonej przez znak Salomona (Signum Salmonis) - prawdziwy znak zakonu rycerzy Templariuszy, rozpostarty na wielkiej rozecie. Świątynia jest również miejscem spoczynku dwudziestu dwóch mistrzów zakonu templariuszy." - z przewodnika po Portugalii
"Tomar stanowiło drugą prowincję Templariuszy, było ważnym miejscem, z którego promieniowała mistyka, duchowość i ezoteryka. Tutaj, w oknie głównego portyku kościoła Santa Maria do Olival - miejsca, gdzie Gauldim Pais, fundator zamku i miasta Tomar został pogrzebany -można znaleźć pięcioramienną gwiazdę wpisaną w rozetę w kształcie pentagramu. Właśnie w tym miejscu związek pomiędzy różą i krzyżem staje się oczywisty, podobnie jak w znaku znalezionym ostatnio wewnątrz warowni, co w końcu zainteresowało naszych uznanych badaczy historii powszechnej. W ten sposób miejsce to staje się swoistym centrum i źródłem dla całej szeroko używanej symboliki Róży i Krzyża." - z "A Missao que falta Cumprir", Vol I: Arquetipos e Mitos, Eduardo Amarante/Rainer Daehnhardt
Zamek w Tomar został zbudowany w 1160 roku przez mistrza zakonu Gualdima Pais - w tym samym roku, w którym Tomar stało się miastem. Pod ochroną fortyfikacji Templariusze zbudowali ośmioboczną kaplicę, zwaną Charola, gdzie następowała inicjacja zakonników, legenda mówi, że uroczystość odbywała się na koniach. Z zamku w Tomar Templariusze wyjeżdżali walczyć z Maurami, w efekcie czego w 1990 warownia była oblegana przez króla Maroko i jego oddziały. Ta próba sił potwierdziła zdolność bojową Templariuszy i utwierdziła ich niezbywalna obecność na terenie północnej Portugalii na wiele lat.
Po rozwiązaniu zakonu Templariuszy i powołaniu zakonu Rycerzy Chrystusa, to nowe zgromadzenie uczyniło z zamku w Tomar swoją siedzibę główną. Swoje miejsce w Convento de Cristo, jako generał zakonu, miał Henryk Żeglarz, on też zbudował dwa nowe dziedzińce dla braci zakonnej: pralnię i cmentarz. Na początku szesnastego wieku Convento de Cristo znacznie się rozbudowało odzwierciedlając potęgę i zamożność zakonu Jezuitów w tamtym czasie. Największym blaskiem w zespole lśnią kościół i kapitularz zbudowane przez Johna de Castilho w egzotycznym stylu manuelskim z bogatymi rzeźbieniami, ku zdziwieniu obserwatora o kształtach nawiązujących do morza i wywołujących orientalne skojarzenia - prawdopodobnie, wbrew położeniu Tomar (w głebi lądu), ku podkreśleniu związku misji zakonu z morską eksploracją. Motywy kamiennych lin, żagli, rozgwiazdy i spirale w kształcie muszli morskich stworzeń, a wszystko to zadziwiające swoim podobieństwem do wytworów morza, powtarzają się na wszystkich ścianach, kolumnach i zdobieniach okien. To prawdopodobnie "największe osiągnięcie militarnego chrześcijaństwa" ('The Monks of War' by Desmond Seward)
 |
 |
 |
 |
|
(+)Widok kompleksu z lotu ptaka. |
(+)Kościół Santa Maria do Olival - inspiracja do snucia rozważań na temat symboli Templariuszy | (+)Ośmioboczna Charola - główny budynek twierdzy i siedziby zakonu | (+)Wgląd do środka Charoli - widoczna apsyda, w łukach której, według niektórych przekazów, siedzieli na koniach nowicjusze podczas wstępowania do zakonu. |
(+) reprodukcje powyżej są cytatem z materiałów przetłumaczonych przez autora opracowania
 |
 |
 |
 |
| Juź droga do twierdzy wzbudza respekt ... | ... miejsce sprawia wrażenie wyjątkowo trudnego do zdobycia. | Bogactwo zdobień szczególnie widoczne w portalu głównym kompleksu kościoła i wieży.... | ...oraz innych elementach, tak jak na tym tarasie na zewnątrz kościoła. |
 |
 |
 |
|
| Widok na dziedziniec zakończony bramą główną | Jeden z wielu uroczych zakątków - podcień i dziedziniec z wyraźnymi wpływami mauretańskimi. | Dormitorium |
opracowanie i fotografie: Janusz Kreft
